İşten Çıkarmada İşvereni Koruyan 6 Adım: Geçerli Fesih ve Belgeleme

İşten çıkarma, işverenin en çok dava riskiyle karşılaştığı andır. Çoğu işe iade ve tazminat davası, feshin haksız olmasından değil, doğru belgelenmemesinden kaybedilir. Aşağıdaki altı adım, bir işvereni feshin öncesinde ve sonrasında koruyan temel çerçevedir.

1. Haklı fesih mi, geçerli fesih mi?

İki kavram karıştırılır. Haklı fesih (İş Kanunu m.25) ağır bir nedene dayanır ve kıdem tazminatı doğurmaz; geçerli fesih ise performans, davranış veya işletme gereklerine dayanır, tazminatları doğurur ama işe iade riskini yönetilebilir kılar. Hangi zemine dayandığın, süreci baştan belirler.

2. Yazılı savunma alın

Davranış veya performansa dayalı fesihlerde, işçinin yazılı savunmasının alınması çoğu zaman geçerlilik şartıdır. Savunma alınmadan yapılan fesih, esasen haklı olsa bile geçersiz sayılabilir.

3. Fesih bildirimini yazılı ve gerekçeli yapın

Fesih yazılı olmalı ve nedeni açık, somut biçimde belirtilmelidir. "Genel uyumsuzluk" gibi soyut gerekçeler mahkemede ayakta kalmaz; tarih, olay ve dayanak net yazılmalıdır.

4. Belgeleyin: tutanak, ihtar, performans kaydı

Feshe dayanak olaylar zamanında tutanağa bağlanmalı, gerekli hâllerde önceden yazılı ihtar verilmelidir. Mahkeme, iddiayı değil belgeyi görür. Fesihten sonra oluşturulan belgeler ise güç kaybeder.

5. İhbar ve tazminat hesabını doğru yapın

İhbar süresine uyulmaması hâlinde ihbar tazminatı doğar (İş Kanunu m.17) ve bunun bir tavanı yoktur. Kıdem tazminatında ise altı ayda bir güncellenen bir tavan uygulanır. Yanlış hesap, hem ek dava hem faiz riski yaratır.

6. Zorunlu arabuluculuk takvimini bilin

İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır. İşe iade talebinde işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabuluculuğa başvurmalı; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açmalıdır. İşveren tarafında da bu takvimi bilmek, arabuluculuk masasında doğru strateji kurmayı sağlar. Çoğu dosya, iyi yönetilen bir arabuluculukla mahkemeye gitmeden, öngörülebilir bir maliyetle kapanır.

Özet

İşten çıkarma bir "an" değil, bir süreçtir: doğru zemin, savunma, yazılı ve gerekçeli bildirim, belge, doğru hesap ve arabuluculuk stratejisi. Bu adımlar önceden kurulursa, işe iade ve tazminat riski büyük ölçüde kontrol altına alınır.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için iletişime geçebilirsiniz.